أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
65
قانون ( فارسى )
هريك از اين بالها دو گودى دارد و در برابر هريك از دندهها دو خميدگى وجود دارد . بالهائى نيز وجود دارند كه داراى دو سر هستند و شبيه پرهاند ( جناح مضاعف ) . اين بالهاى دوپره در مهرههاى گردن هستند و فائده آنها را نيز ذكر مىكنيم . هر مهرهاى علاوه بر سوراخ وسطى ، منافذ ديگرى دارد كه پىها از آن خارج و رگها در آن وارد مىشوند . اين منافذ گذرگاه پى و رگها ، يا در يك مهره تنها ، وجود دارند و يا از انطباق دو مهره بوجود آمدهاند و منفذ در اين حالت در مرز مشترك دو مهره ايجاد شده است . اين منفذها ممكن است در هر دو جانب مرز مشترك بوجود آيند و يا فقط در يك طرف آن تشكيل شوند . شكل اين منفذهاى مشترك بين دو مهره ممكن است در هريك از آنها يك نيمدايره باشد كه با ديگرى برابر است و يا اينكه يك نيمدايره از ديگرى بزرگتر يا كوچكتر باشد . چنين منافذى در سمت جلو و عقب مهره ديده نمىشود ، زيرا در سمت عقب حفاظتى براى پى و رگ بيرون رونده و يا داخلشونده وجود ندارد و سمت عقب از برخوردها در امان نيست و اگر در سمت جلو وجود داشت در محلى قرار مىگرفت كه به سنگينى سرشتى و حركت ارادى بدن گرايش مىيافت و از آن به سستى مىافتاد و پى و عقبها ، چنان كه بايسته است ، كار خود را انجام نمىدادند و آن خميدن تن بر اثر سنگينى ، بر محل بيرون آمدن پىها فشار مىآورد و پىها را سست مىكرد . اين زوائد كه براى حفاظت هستند در ميانه زردپىها جاى گرفتهاند و نمناكى را بوسيله آنها دريافت مىكنند و بر اثر آن هموارى و نرمش مىيابند و گوشت در تماس با آنها آسيب نمىبيند . وضع زوائد مفصلى نيز به همين منوال است . از هر طرف يكى به ديگرى بوسيله عقب و زردپىها بطور محكم پيوند يافته است و اين پيوند آنها در قسمت جلو محكمتر و در قسمت عقب نرمتر است ، زيرا نياز به خميدن و دولا شدن به طرف جلو از نياز به برگشتن و فروهشتگى به سوى عقب بيشتر است و چون زردپىهاى سمت عقب نرم هستند ، با اينكه اندكند فضائى را كه در آن قرار دارند با رطوبت لزجى اشغال مىكنند . مهرههاى پشت چنان محكم بهم بسته شدهاند كه گوئى يك استخوان است و از نرمشى كه دارند گوئى از استخوانهاى بسيار بوجود آمدهاند . در حالت اول ( استحكام در بهم پيوستن ) پايدارى و آرامش ايجاد مىكنند و در حالت دوم ( نرمش ) وسيله جنبش هستند . فصل هشتم - تشريح گردن گردن براى قصبه الريه آفريده شده است و ناى را فوائدى است كه در جاى خود ذكر خواهيم كرد . از آنجا كه مهرههاى گردن همه بالانشين هستند و بر روى مهرههاى پشتى « 90 - الف » بار شدهاند بايسته است كه كوچكتر باشند ، چه اگر مطلوب اين باشد كه حركات بطور طبيعى
--> ( 90 - الف ) - مهرههاى قفس سينهاى